Event Wat een stuk!
Ruim 150 (online) aanwezigen waren erbij toen Atria op 14 februari 2023 officieel toetrad tot het Canonnetwerk van Nederland. Atria sluit aan met vier sleutelstukken die verdieping geven aan de Canonvensters Aletta Jacobs en De gastarbeiders. Dit werd gevierd met het evenement 'Wat een Stuk!' dat door het Alette Jacobs Fonds werd ondersteund. Onder leiding van Lara Nuberg gingen historici, feministen en beeldmakers tijdens drie inspirerende lezingen met elkaar - en met het publiek - in gesprek.
Een korte terugblik op de lezingen tijdens Wat een stuk!
Belle Barbé - Kittelaar of clitoris
In 1898 publiceerde Aletta Jacobs haar boekje De vrouw, haar bouw en haar inwendige organen. Met dit boekje wilde zij vrouwen uitdagen hun lichaam beter te leren kennen. In haar uitleg over de geslachtsorganen vertelt zij de lezer: ‘’De kittelaar ligt alzoo tusschen de beide plooien der kleine lippen, die zich vóór en achter dit orgaan vereenigen. Het is een klein, stomp, vaatrijk en zenuwrijk uisteeksel, zonder opening. Het wellustgevoel zetelt voornamelijk in dit orgaan.”
Jacobs noemde de kittelaar (clitoris) dus wel, maar beeldde in haar boek niet het volledige orgaan af. De maanlanding, het internet en de 3D printer zouden allemaal eerder de lesboeken halen dan de volledige clitoris, vertelt Belle Barbé (schrijver en oprichter van de Wipsite).
Bertien van Manen - Moslima’s in beeld
In 1978 fotografeert Bertien van Manen de eerste staking van Turkse vrouwen in Nederland bij een kippenslachterij in Almelo. De vrouwen staakten vanwege slechte arbeidsomstandigheden, zij sloten zich die dag allemaal aan bij de vakbond. Cigdem Yuksel bekeek en analyseerde voor verschillende van haar onderzoeken duizenden foto’s in beeldbanken en archieven. De foto is één van de weinige beelden in Nederlandse archieven waarin fotograaf Cigdem Yuksel de generatie van haar oma herkent.
Yuksel werd zich extra bewust van haar eigen rol als fotograaf. Fotografen hebben de macht mensen op een bepaalde manier af te beelden, neer te zetten en spelen dus een grote rol in de representativiteit van die beelden. Tijdens Wat een Stuk! vertelt Yuksel hoe haar onderzoek naar representatie van moslima’s in de grootste persbeeldbank van Nederland haar motiveerde zelf beeldmateriaal van Turkse vrouwen in Nederland te verzamelen. Want iedereen zou zich in ons historisch materiaal moeten kunnen herkennen.
Agnes Cremers en Mark Bergsma - De verdwenen oerfeministe
Wilhelmina Drucker is één van de eerste Nederlandse feministen. Ze is politiek zeer actief en richt in 1894 de Vereeniging voor Vrouwenkiesrecht op. Toch is Wilhelmina Drucker een stuk minder bekend dan haar tijdgenote Aletta Jacobs. Onterecht, vinden Agnes Cremers en Mark Bergsma (historici en eigenaren Van Gisteren). Tijdens Wat een Stuk! vertellen zij in detail over de feminist die zij aanbidden.
Tijdens haar bewogen leven liet Drucker zich nauwelijks afbeelden. Dit in tegenstelling tot haar collega Jacobs, die zich onder anderen meermaals liet portretteren door groot schilder Isaac Israëls. Ook schreef Drucker, in tegenstelling tot Jacobs, haar memoires niet op. Juist dat materiaal doet ertoe: het bepaalt welke verhalen we bewaren en doorgeven. Van Wilhelmina Drucker kennen we slechts twee geschilderde portretten die tijdens haar leven werden gemaakt. Eén daarvan zit sinds kort in de collectie van Atria en nu in De Canon van Nederland, de ander is zoek. Daarom doen Mark en Agnes nog één keer een oproep: helpen jullie zoeken naar het verdwenen schilderij van Wilhelmina Drucker?
